Przejdź do treści Przejdź do menu Przejdź do kontaktu
Sekretariat: 95 760 23 00 Kalendarz BIP — serwis zewnętrzny Deklaracja dostępności Język migowy Tekst łatwy do czytania
DOK Dębno Dębnowski Ośrodek Kultury

Historia

Ośrodek przy ul. Daszyńskiego 20 zbudowali w latach 60. czynem społecznym pracownicy NZPOW i mieszkańcy Dębna. Od ponad pół wieku to serce kultury w mieście.

Dębnowski Ośrodek Kultury mieści się w budynku,
który mieszkańcy Dębna zbudowali sami - w czynie społecznym, z inicjatywy załogi
Nadodrzańskich Zakładów Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego (NZPOW).
Przez lata ośrodek zmieniał nazwy i gospodarzy, przetrwał zamknięcie i długi remont.
Od ponad 60 lat odbywają się tu koncerty, spektakle, zajęcia i spotkania.

  1. 1946

    w grudniu rusza kino „Przedwiośnie”

  2. 1954

    powstaje Powiatowy Dom Kultury

  3. 1957

    likwidacja Powiatowego Domu Kultury

  4. 1964–1966

    budowa Ośrodka Kulturalnego i Sportowego przy ul. Daszyńskiego

  5. 1967

    pierwsze Dni Owocobrania; powstaje klub „Pomerania”

  6. 1975

    w kronikach pojawia się nazwa „Dębnowski Ośrodek Kultury”

  7. ok. 1980

    NZPOW oddaje ośrodek miastu, budynek zostaje zamknięty

  8. 1990

    w maju, po długim remoncie, ośrodek znów działa

  9. 1997

    działa jako Dębnowski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji (DOKSiR)

  10. 2002

    DOKSiR dzieli się na Dębnowski Ośrodek Kultury i Ośrodek Sportu i Rekreacji

  11. 2004

    kompleksowy remont budynku

  12. 2021

    55-lecie ośrodka i tablica pamięci Adama Jakuszki

  13. 2025

    80-lecie NZPOW — wystawa i film w DOK

Kultura w powojennym Dębnie

Po wojnie życie kulturalne Dębna dopiero się tworzyło. W grudniu 1946 r. ruszyło kino „Przedwiośnie”, w 1947 r. Miejska Biblioteka Publiczna. W 1954 r. utworzono Powiatowy Dom Kultury, który według kalendarium miasta zlikwidowano w 1957 r. Kroniki powiatu chojeńskiego z lat 1964–1965 znów opisują jednak działający Powiatowy Dom Kultury w Dębnie — w 1965 r. dostał nowy klub z trzech pomieszczeń.

W 1967 r. powstał środowiskowy klub „Pomerania”. W latach 70. odbywały się w nim imprezy razem z ośrodkiem przy ul. Daszyńskiego, a w latach 80. klub dał ośrodkowi schronienie.

Ośrodek zbudowany czynem społecznym

Budowa trwała od 1964 do 1966 r. Inicjatorem była załoga NZPOW, która według kroniki zakładu przepracowała przy niej 15 tysięcy roboczogodzin. Pomagali mieszkańcy miasta i żołnierze, a pieniądze dołożyły Centralna Rada Związków Zawodowych, Prezydium Miejskiej Rady Narodowej i same zakłady. Powstał cały kompleks: budynek z salą widowiskową, amfiteatr nad jeziorem Lipowo, kort i boiska. Pamiątkowa tablica z tamtych lat mówi:

Ośrodek Kulturalny i Sportowy zbudowany w latach 1964–1966 dla uczczenia XX rocznicy PRL i 1000-lecia Państwa Polskiego czynem społecznym z inicjatywy załogi NZPOW przy udziale społeczeństwa Dębna oraz pomocy finansowej CRZZ, Prez. MRN i NZPOW Dębno.

— tablica fundacyjna ośrodka
Kamienna tablica: Ośrodek Kulturalny i Sportowy zbudowany w latach 1964–1966 czynem społecznym z inicjatywy załogi NZPOW (pełny tekst powyżej)
Tablica fundacyjna z lat 60. · fot. archiwum DOK

Gazeta tak pisała o otwarciu: „Oczekiwany z niecierpliwością Międzyzakładowy Dom Kultury przy ul. Daszyńskiego w Dębnie został w tych dniach oficjalnie otwarty. Dom ten powstał w czynie społecznym mieszkańców miasta. Początek tej inicjatywie dała załoga Nadodrzańskich Zakładów Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego. Nowy obiekt mieszczący piękną salę widowiskową wchodzi w skład całego kompleksu urządzeń kulturalno-wypoczynkowych”.

Wycinek z gazety „Międzyzakładowy Dom Kultury”: zdjęcie budynku za drzewami, przed nim mieszkańcy i świeżo urządzone alejki
Wycinek prasowy o otwarciu ośrodka, lata 60 · Kronika NZPOW 1969–1973, ZBC „Pomerania”

Ośrodek należał do zakładów i nosił różne nazwy: Ośrodek Kulturalny i Sportowy, Zakładowy Ośrodek Kultury, Międzyzakładowy Ośrodek Kulturalno-Sportowy. Jego budowniczym nazywany jest Adam Jakuszko (1920–1995), który do 1974 r. kierował NZPOW i był posłem na Sejm PRL. Prasa w 1985 r. pisała o nim jako o „organizatorze budowy Zakładowego Ośrodka Kultury” i inicjatorze święta „Dni Owocobrania”. Zakład i ośrodek to jednak dwie różne instytucje: NZPOW przetwarzał owoce i warzywa, a ośrodek był miejscem kultury i sportu dla wszystkich mieszkańców.

Archiwalne zdjęcie: drewniane ławki amfiteatru, za nimi boisko z bramkami i wieża kościoła w tle
Amfiteatr, w głębi boiska sportowe · Kronika NZPOW 1969–1973, ZBC „Pomerania”
Archiwalne zdjęcie: grupa żołnierzy i cywilów pozuje na drewnianym pomoście nad jeziorem
„Żołnierska pomoc w budowie ośrodka — pamiątkowe zdjęcie po zakończonej pracy” · Kronika NZPOW 1969–1973, ZBC „Pomerania”
Archiwalne zdjęcie: niska scena z białym budynkiem zaplecza nad brzegiem jeziora, w tle kładka i drzewa
Scena dawnego amfiteatru nad jeziorem — z archiwalnej galerii DOK „Takie były początki!” · fot. archiwum DOK

Dni Owocobrania

Razem z ośrodkiem narodziło się święto miasta. Pierwsze Dni Owocobrania trwały od 24 września do 1 października 1967 r., a ich sercem był Międzyzakładowy Ośrodek Kulturalno-Sportowy przy ul. Daszyńskiego: kiermasz, koncerty, wystawy, odczyty i zawody. W 1970 r. uroczystość „złożenia plonów” odbyła się w amfiteatrze Parku Kultury i Wypoczynku. W 1975 r. imprezy Święta Plonów przygotowały wspólnie ośrodek i klub „Pomerania”. Dziś na terenie ośrodka odbywają się dożynki gminne.

Plakat: Program Dni Owocobrania w dniach 24 IX – 1 X 1967 r., Międzyzakładowy Ośrodek Kulturalno-Sportowy w Dębnie, ul. Daszyńskiego; lista imprez stałych, odczytów i imprez artystycznych
Plakat pierwszych Dni Owocobrania, 1967 r · Kronika NZPOW 1969–1973, ZBC „Pomerania”
Archiwalne zdjęcie: piętrowy budynek przy ul. Daszyńskiego z napisem „Dębnowski Ośrodek Kultury” na elewacji, obok brama wjazdowa
Budynek z napisem „Dębnowski Ośrodek Kultury” na dawnym zdjęciu · fot. archiwum DOK

Zamknięcie i odbudowa (ok. 1980–1990)

Około 1980 r. NZPOW wycofały się z prowadzenia ośrodka, bo nie stać ich było na jego utrzymanie. Budynek w złym stanie technicznym przejął Urząd Miasta i Gminy. Dach przeciekał, pękł piec centralnego ogrzewania, a do sali widowiskowej na 360 miejsc ze względu na strop nie wolno było wpuszczać ludzi. Ośrodek przeniósł się do skromnych pomieszczeń dawnego klubu zakładów „Carina” — klubu „Pomerania”.

W 1981 r. zlecono projekt kapitalnego remontu, modernizacji i rozbudowy ośrodka oraz przebudowy sceny amfiteatru. Remont ciągnął się przez całe lata 80. Kronika miasta odnotowała w 1990 r.: „DOK — po długotrwałym remoncie w maju nastąpiło otwarcie tej placówki”.

Kolorowe zdjęcie: długi, biały, parterowy budynek z napisem „Dębnowski Ośrodek Kultury”, przed nim trawnik
Dębnowski Ośrodek Kultury po remoncie, początek lat 90 · Kronika MiG Dębna 1990–1997, ZBC „Pomerania”

Lata 90.: teatr, plenery i DOKSiR

Po otwarciu w ośrodku działał m.in. teatrzyk lalek „Dębolinek” Romualda Bomby. Teatr „Dziewiątka” Anatola Wierzchowskiego dostał Nagrodę Kultury Wojewody Gorzowskiego za sezon 1993/94, a w 1994 r. odbył się pierwszy międzynarodowy plener „Spotkanie twórcze — Dębno ’94”. Ośrodek prowadził wtedy także sport i rekreację jako Dębnowski Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji (DOKSiR).

Jan Bogusławski
dyrektor od ok. 1978 r., nauczyciel i kronikarz miasta
Bożena Bochnacka-Smoliga
dyrektor od ok. 1993 r.
Joanna Rau
dyrektor obecnie

To dyrektorzy znani z kronik — lista nie jest pełna.

Dębnowski Ośrodek Kultury dziś

31 stycznia 2002 r. Rada Miejska w Dębnie podzieliła DOKSiR na dwie jednostki: Dębnowski Ośrodek Kultury i Ośrodek Sportu i Rekreacji. DOK jest samorządową instytucją kultury, a jego organizatorem jest Gmina Dębno. Do ośrodka należą budynek przy ul. Daszyńskiego 20 i teren rekreacyjny przy tej samej ulicy. W 2004 r. budynek przeszedł kompleksowy remont.

Biały budynek ośrodka z zielonymi obramowaniami okien; przed wejściem tłum mieszkańców podczas uroczystości
Budynek przy ul. Daszyńskiego 20 dziś — mieszkańcy przed wejściem podczas obchodów 55-lecia, 2021 r. · fot. DOK

Zespoły z tradycją

  • Teatr KOD — od 1994 r., założyciel i reżyser Anatol Wierzchowski. Z teatrem związany jest też Teatr Historii Dębna, który przypomina dzieje miasta.
  • Chór „Srebrny Włos” — od 1998 r., ponad 600 występów.
  • Big Band — w 2026 r. obchodził 25-lecie; koncertował w Serbii, Holandii, Niemczech, Włoszech i na Węgrzech.
  • Kapela „Dębniacy” — w 2014 r. świętowała 5-lecie.
Pamiątkowe zdjęcie grupowe aktorów Teatru KOD na scenie, w tonacji sepii
Teatr KOD na jubileuszu 15-lecia, 2009 r. · fot. DOK
Chór „Srebrny Włos” w strojach koncertowych śpiewa na scenie DOK udekorowanej kwiatami
Chór „Srebrny Włos” na koncercie z okazji 10-lecia, 2008 r. · fot. DOK
Grupowe zdjęcie muzyków Big Bandu w fioletowych koszulkach z rodzinami i gośćmi jubileuszu
Big Band z gośćmi jubileuszu 25-lecia, 2026 r. · fot. DOK

Pamięć o budowniczych

8 października 2021 r., w 55. rocznicę ośrodka i podczas obchodów 450-lecia Dębna, w sali widowiskowej pokazano film o NZPOW przygotowany przez Zbigniewa Pielichowskiego i Antoniego Dąbrowskiego. Na ścianie budynku odsłonięto tablicę poświęconą Adamowi Jakuszce. W listopadzie 2021 r. Paweł Jan Baszczuk zagrał w DOK monodram „Jakuszko” w reżyserii Anatola Wierzchowskiego.

Widzowie w sali widowiskowej DOK oglądają na ekranie film o Nadodrzańskich Zakładach Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego
Projekcja filmu o NZPOW w sali widowiskowej, 8 października 2021 r. · fot. DOK
Odsłonięcie tablicy „Adam Jakuszko (1920–1995)” na ścianie ośrodka, 8 października 2021 r.; przy mikrofonie goście uroczystości
Odsłonięcie tablicy Adama Jakuszki, 8 października 2021 r. · fot. DOK

22 listopada 2025 r. DOK zorganizował obchody 80-lecia NZPOW: odsłonięcie tablicy na terenie dawnych zakładów, wystawę fotograficzną i projekcję filmu dokumentalnego.

Goście oglądają tablicę wystawy „NZPOW w obiektywie” z dziesiątkami archiwalnych czarno-białych zdjęć
Wystawa „NZPOW w obiektywie” w DOK, 22 listopada 2025 r. · fot. DOK
Pomóż uzupełnić historię

Masz stare zdjęcia, programy imprez albo wspomnienia z ośrodka? Napisz na kulturadebno@dok.org.pl albo przynieś je do sekretariatu.

Źródła